Καλές & Κακές Πρακτικές
Όταν τα σκουπίδια γίνονται Τέχνη – When Trash becomes Art
Η περίπτωση των ελαστικών τέλους κύκλου ζωής
Τα ελαστικά τέλους κύκλου ζωής διαχειρίζονται μέσω του ΣΣΕΔ Ecoelastika από το 2004 σύμφωνα με το μοντέλο της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού. Η εταιρεία συλλέγει και ανακτά σήμερα πλέον του 90% του Put on the market δηλαδή των ποσοτήτων ελαστικών που εισέρχονται στην ελληνική αγορά είτε επάνω σε οχήματα είτε ως ανταλλακτικά για αντικατάσταση παλαιότερων φθαρμένων ελαστικών.
Τα ελαστικά τέλους κύκλου ζωής προωθούνται ολόκληρα ή προτεμαχισμένα σε μονάδες ανάκτησης. Στην Ελλάδα υπάρχουν 4 μονάδες πλήρους μηχανικής επεξεργασίας ελαστικών για παραγωγή άλλων προϊόντων με βάση το βουλκανισμένο καουτσούκ καθώς και 2 μονάδες παραγωγής εναλλακτικού καυσίμου. Ένα μέρος των ελαστικών προωθείται σε μονάδες παραγωγής τσιμέντου ως εναλλακτικό καύσιμο προς συναποτέφρωση. Το ποσοστό ανακύκλωσης των ελαστικών τέλους κύκλου ζωής στην Ελλάδα το 2020 έφτασε το 67% το οποίο είναι ένα από τα υψηλότερα στην Ευρώπη.
Ασφαλέστερη άσφαλτος με τρίμματα ελαστικών τέλους κύκλου ζωής!
Τα υπόγεια σπήλαια συνεχίζουν να χρησιμοποιούνται ως χωματερές
Τα σπήλαια της χώρας μας κρύβουν τα ίχνη της γεωλογικής αλλά και πολιτισμικής εξέλιξης της Ελλάδος . Ωστόσο παρά τη σημασία τους, η ελληνική πολιτεία δεν έχει προχωρήσει σε καμία μέριμνα ώστε αυτά να προστατεύονται από τη ρύπανση με αποτέλεσμα τη σημερινή αποκαρδιωτική εικόνα τους.
Όπως καταγγέλλουν οι σπηλαιολόγοι η ρύπανση των ελληνικών σπηλαίων είναι τόσο μεγάλη ώστε αυτά τα φυσικά μουσεία της γεωλογικής ιστορίας της χώρας μας να έχουν μετατραπεί σε χωματερές. Επισημαίνουν μάλιστα ότι δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που τα σκουπίδια πέφτουν στα σπήλαια με ευθύνη των φορέων τοπικής αυτοδιοίκησης.
Μολύνοντας τα σπήλαια όμως είναι σαν να μολύνουμε το νερό που πίνουμε ή χρησιμοποιούμε στην αυλή μας. Και αυτό γιατί μόλις οι ρύποι διεισδύσουν στους καρστικούς υδροφόρους ορίζοντες, μπορούν γρήγορα να μολύνουν τα επιφανειακά ύδατα στα κατάντι, οδηγώντας σε επιδείνωση της ποιότητας του νερού και βλάπτοντας τα υδάτινα οικοσυστήματα.
Σε αντίθεση με τα παραπάνω, η αντιμετώπιση των σπηλαίων στην Ελλάδα γίνεται ο ιδανικός τρόπος να «εξαφανίσεις» σκουπίδια, μπάζα, οτιδήποτε ανεπιθύμητο. Κάπως έτσι δεκάδες σπήλαια σε όλη την Ελλάδα κατέληξαν να χρησιμοποιούνται για χρόνια, συχνά για δεκαετίες, ως υπόγειες χωματερές, με τα απορριμματοφόρα ή τα φορτηγά να αδειάζουν στα σωθικά της γης τόνους σκουπιδιών. Οι συνέπειες είναι μεγάλες, καθώς εκτός από την καταστροφή των ίδιων των σπηλαίων, που είναι μοναδικοί γεωλογικοί σχηματισμοί και συχνά τόποι αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, εκτός από τη συνεπακόλουθη ρύπανση των υπόγειων υδάτων, σήμερα πλέον γνωρίζουμε ότι με αυτή την πρακτική καταστρέφονται θησαυροφυλάκια βιοποικιλότητας.
Σε μια προσπάθεια να αναδείξει το θέμα, το Ινστιτούτο Σπηλαιολογικών Ερευνών Ελλάδας επέλεξε τέσσερα από τα σπήλαια αυτά και κίνησε τις διαδικασίες για τον καθαρισμό τους. Τα τρία βρίσκονται στον Δήμο Μονεμβασιάς και το τέταρτο στον Δήμο Δελφών. Ο πρώτος ανταποκρίθηκε και εκπόνησε ειδική μελέτη. Ο δεύτερος υποστήριξε ότι δεν έχει αρμοδιότητα. Μάλιστα, όπως προέκυψε, η παράνομη χωματερή υποτίθεται ότι είχε αποκατασταθεί με πόρους του ΕΣΠΑ.
Πρόκειται για τέσσερις από τις πιο επιβαρυμένες περιπτώσεις σπηλαίων: στον Δήμο Μονεμβασιάς το βάραθρο Αραμπατζή, μισό χιλιόμετρο από το χωριό Ιέρακας, το βάραθρο του Αγίου Ιωάννη και το σπήλαιο στον Βαθύ Κότωνα, 2 χλμ. από τον Αγιο Νικόλαο Βοιών. Και στον Δήμο Δελφών, το σπήλαιο στον Βαϊδερπό, περίπου 2,5 χλμ. από την Ιτέα.
Δύο από τα σπήλαια βρίσκονται σε περιοχή Natura 2000. Στο σπήλαιο του Αγίου Ιωάννη εντός και εκτός του βαράθρου παρατηρήθηκε μεγάλος όγκος στερεών αποβλήτων, όπως στρώματα, καρέκλες, παλέτες και οικοδομικά υλικά. Ανάλογη εικόνα επικρατεί και στα υπόλοιπα τρία σπήλαια.
Τα σπήλαια δεν είναι μόνο μοναδικοί γεωλογικοί σχηματισμοί, αλλά περιοχές πολύτιμες περιβαλλοντικά, που πρέπει να προστατευθούν με ένα ειδικό νομοθετικό πλαίσιο.
